cẩm nang sửa Tivi và đầu Video

Nội dung chính của cẩm nang sửa Tivi và đầu Video:

I. Cẩm nang sửa Tivi màu

1. Giải mã hệ màu Tivi bằng vi mạch

Có rất nhiều loại vi mạch được sử dụng trong công việc giải mã hệ màu tivi như: SECAM, PAL, NTSC, …

Ở đây ta xét đến hệ PAL là hệ mã hóa màu tương đối phổ biến ở tivi từ xưa tới nay. Được ra đời từ những năm thập niên 60 ở Tây Đức.

a. Giải mã hóa màu PAL

Hệ PAL ra đời vì lý do khử nhiễu, đảm bảo tín hiệu tốt với truyền hình. Hệ PAL điều chế hai tín hiệu cách nhau một khoảng thời gian 1 dòng quét. Tín hiệu đầu đi ra trễ hơn để hai tín hiệu đi ra cùng lúc vì vậy màu được tích hợp ở bên trong IC.

Mạch tạo dao động cho hệ mã hóa màu PAL có tần số là 4,43 MHz. Lọc lấy tín hiệu sắc từ video tổng hợp màu. Tín hiệu hình hỗn hợp qua biến thế bang thông lọc ra tín hiệu màu PAL, biến thế này điều chỉnh ở tần số 4,43 MHz. Tín hiệu PAL khuếch đại tự chỉnh màu và đi ra bằng hai chân trong đó một chân trễ.

b. Nguyên lí làm việc của mạch PAL

Mạch cộng và mạch trừ: Cộng và trừ tín hiệu sắc trực tiếp và tín hiệu sắc trễ 1 dòng để tạo ra 2 tín hiệu. Tín hiệu tách sóng B-Y nhận 2 tín hiệu này và dao động ở pha 0 độ với tần số 4,43 MHz để tạo ra tín hiệu tách song R-Y.

ACC (Triệt màu) tự động điều chỉnh khuếch đại của mạch khuếch đại sắc để tự động chỉnh độ bão hòa màu khi đúng hệ, nếu sai hệ thì mạch khuếch đại sẽ tự động tắt.

VCO 4,43 tạo ra dao động 4,43 MHz đồng bộ với Burst. Flip-Flop theo nguyên tắc nhận xung ngang để tạo ra xung đảo vị trí công tắc PAL có dạng xung hình chữ nhật và tần số giảm đi một nửa.

Hệ PAL không có mạch điều chỉnh về Phase và không có lệnh Tint.

Vi mạch thường được sử dụng để giải mã màu tivi trong hệ PAL là TDA 4510, µPC1365C, TA7698, M51397, …

Ưu điểm của hệ PAL:

Hệ PAL có méo pha nhỏ hơn hẳn các hệ khác.
Không có hiện tượng xuyên lẫn màu.
Rất thuận tiện cho việc ghi bang hình.
Tín hiệu màu của hệ PAL gồm có 7 tin tức

2. Sửa chữa Tivi do bị lỗi hỏng

a. Hư hỏng ở phần nguồn

Chức năng của bộ nguồn là cung cấp nguồn nuôi các mạch điện trong tivi. Nên khi bộ nguồn có dấu hiệu hư hỏng thì các bo mạch trong máy đều bị ảnh hưởng dẫn đến tình trạng mất hình ảnh và âm thanh của tivi.

Khi có sự cố về nguồn thì việc đầu tiên là xác định phần mạch bên trong máy và mở nguồn điện đo điện áp DC (khoảng 112V). Nếu vẫn có điện áp này thì bộ phận nghịch lưu vẫn còn hoạt động, nếu không thấy điện áp 112V thì tìm phần linh kiện bên trong nghịch lưu để đo tiếp.

-Thử cầu chì

-Thử điện trở dòng mở máy

-Dùng vôn kế thử đi-ốt nắn dòng

Thử tụ lọc nâng hiệu quả tải và giảm hệ số gợn song trên đường nguồn.

-Đo thử Tranzito đóng mở dòng nếu hư thì phải thay thế.

-Nếu nguồn không bị mất mà ánh sáng không lên cần kiểm tra ở phần mạch quét dòng.

b. Các hư hỏng ở tầng âm thanh

Do tín hiệu ở đầu vào, kiểm tra ở các chân tranzito trong mạch làm câm và IC. Kiểm tra tụ liên lạc , điện áp nguồn, điện trở vào hay cầu chì.

c. Hư hỏng do các mạch hiện chữ trên màn hình

Hãy kiểm tra các chân 38 và 39 của IC01, quan sát xung xóa dòng và xung xóa mảnh và kiểm tra tranzito Q08 và Q09. Kiểm tra tầng xuất hình VIDEO OUT.

d. Hư hỏng trong bo mạch

Thường gặp các hư hỏng trong bo mạch là hiện tượng bị mất hình và mất tiếng. Sử dụng ôm kế thông dụng để đo đạc các linh kiện trong bo mạch.

Với hỏng hình: Đưa tín hiệu nhiễu vào chân 21 đi thử tín hiệu đi qua mạch xử lí tín hiệu video. Thử các điểm cực của tranzito Q201, thấy hư hỏng thì nên thay tranzito thật tốt vào.

Với hỏng âm: Sử dụng máy gây nhiễu để thử điểm ra của IC (IC201), nếu hư hỏng thì thay thế và kiểm tra mức áp của chân 28.

e. Hỏng ở chọn kênh

Kiểm tra các tranzito Q82, Q84, RL801 ở trên bo mạch chính. Nếu lệnh không vào thì đo mạch ở chân 14 của IC01.

Trường hợp không thấy hư hỏng thì dò lại các kênh.

3. Các loại Tivi màu hỏng mạch điện ở Tivi

-Bên màn hình tivi bị tối

-Tiếng kêu lạ xuất hiện bên trong tivi

-Ảnh bình thường không có tiếng

-Tạp âm lớn, tiếng méo, âm thanh nhỏ

-Hình ảnh biến dạng, bóng hình, xuất hiện kẻ dọc ngang và điểm màu trên màn hình

II. Cẩm nang sửa đầu Video

1. Những hư hỏng và cách xử lý đầu Video

Máy không hoạt động

Tình Trạng: Máy không làm việc ở bất kỳ chế độ nào.
Xử lý: Kiểm tra công tắc, bộ khóa có nằm ở trang thái bật hay không và điều chỉnh.

Mất tác dụng ở các phím điều khiển

Trường hợp này thường do độ ẩm trong máy cao, ta nên sấp khô tụ ở trong máy thì máy sẽ tiếp tục hoạt động.

Máy đột nhiên ngừng hoạt động

Có thể do sự có về nguồn điện. Tắt máy ngắt nguồn điện và kiểm trả lại các kết nối.

2. Hỏng ở cơ cấu nạp bảng và cách sửa đầu Video

Hiện tượng: Nút nguồn sáng nhưng các nút khác không có tác dụng. Nên kiểm tra và thay thế các chân của tranzito Q601, Q511 và IC 501

Hiện tượng: Khi đang đọc thì hình ảnh bị nhiễu sọc. Do đi-ốt D601 nghịch lưu nhỏ và ta nên thay thế cầu ngắn mới 100V/2A.

Hiện tượng: Trên màn khi đọc không có hình nhưng có tiếng. Đo mạch điện của bộ phận tín hiệu video, kiểm tra chân IC2 , IC3. Thay thế tranzito Q25 và R27 là máy làm việc tốt.

3. Tính năng, mẫu mã, vi mạch thông dụng của đầu Video

Tính năng và mẫu mã chủ yếu của đầu Video:

Đầu video 4 đầu từ: Hệ PAL, được phát minh từ Mỹ năm 1956, quét vạch kiểu thẳng đứng không chia từng đoạn, tần số 6MHz tác dụng phát thanh và truyền hình.
Đầu video kiểu C: Hệ PAL, phát minh từ Mỹ và Nhật năm 1966, quét xoắn ốc chia từng đoạn, độ dài tần 5MHz có tác dụng phát thanh và truyền hình.
Đầu video kiểu B: Hệ PAL, phát minh từ Đức năm 1969, quét xoắn ốc chia từng đoạn, độ dài tần 5MHz tấc dụng phát thanh và truyền hình.
Đầu video kiểu SVR: Hệ PAL, phát minh từ Đức năm 1978, quét xoắn ốc không chia từng đoạn, độ dài tần 5MHz có tác dụng phát thanh và truyền hình.